Valve thừa nhận Steam duyệt game chậm vì quá tải hồ sơ

Một tựa game indie muốn lên Steam giờ đây phải chờ lâu gấp nhiều lần trước đây. Trong thông báo ngày 3/11, Valve cho biết thời gian kiểm tra bản dựng (build review) thông thường là 3–5 ngày làm việc, nhưng hiện tại có thể kéo dài tới 12 ngày làm việc. Với các studio nhỏ, khoảng chờ thêm cả tuần không chỉ là con số trên giấy: nó có thể làm trật cả kế hoạch ra mắt, quảng bá và doanh thu tuần đầu tiên.

Từ 3–5 ngày lên 12 ngày làm việc: Valve nói gì

Thông báo Updates to the Pre-Release Review Process được Valve đăng trong nhóm Steamworks ngày 3/11. Hãng cho biết lượng hồ sơ gửi lên để duyệt trang cửa hàng và bản dựng đã tăng mạnh trong vài tháng gần đây, và đội ngũ đã làm việc nhiều tuần để mở rộng quy trình cho kịp. Valve nhấn mạnh phần lớn thời gian chờ thêm đến từ việc phải duyệt lại các bản dựng, điều hãng thừa nhận là không tốt cho cả hai phía.

Để giảm số bản dựng phải duyệt lại, Valve bổ sung các mục bắt buộc trong checklist phát hành. Trước khi gửi bản dựng đi duyệt, nhà phát triển phải chạy thử qua ứng dụng Steam trên máy tính và ghi lại ít nhất 5 phút chơi thực tế. Đây là thay đổi nhỏ trên giấy, nhưng cho thấy Valve muốn các bản dựng đến tay đội duyệt trong tình trạng hoàn chỉnh hơn, thay vì để lỗi cơ bản kéo cả hàng chờ chậm lại.

Quy mô của làn sóng gửi game lên Steam là điều không thể bỏ qua: tính tới tháng 11, khoảng 24.299 tựa game đã phát hành trên Steam trong năm 2026, trong khi cả năm 2016 chỉ có khoảng 4.500 game. Số game mới mỗi năm đã tăng hơn 5 lần chỉ trong một thập kỷ, còn đội duyệt của Valve không thể phình to theo cùng tốc độ. Valve cho biết sẽ còn cải tiến thêm, nhưng chưa đưa ra mốc thời gian cụ thể.

Game indie lỡ hẹn ra mắt vì kẹt trong hàng chờ

Người chịu thiệt rõ nhất là các studio độc lập, vốn lên lịch ra mắt theo từng ngày cụ thể. Trường hợp được chú ý nhất những ngày qua là Australia Did It, tựa game phòng thủ đường ray của Rami Ismail và studio Aesthetician Labs, do Mystic Forge phát hành. Game nằm trong hàng chờ từ ngày 20/10, bị từ chối ngày 5/11 vì một lỗi nhỏ ở đầu vào tay cầm, được sửa ngay trong ngày, nhưng sau đó vẫn phải chờ. Lịch ra mắt 10/11 trôi qua, và chỉ tới ngày 14/11 bản dựng mới được thông qua, với ngày phát hành mới là 17/11. Trước đây Ismail thường dành 10–14 ngày trước ngày ra mắt để nhận phản hồi và sửa lỗi; với thời gian chờ hiện tại, khoảng đệm đó không còn đủ.

Food Devils của Studio Daimon là một trường hợp khác. Game được gửi duyệt từ 12/10 với mục tiêu mở early access ngày 3/11, nhưng không kịp. Giám đốc game Alfred Kamon nói thẳng rằng đội của ông chỉ có thể cho rằng hàng chờ duyệt của Steam đang tắc vì game AI rác. Nhà phát hành 2 Left Thumbs cũng cho biết game Wheel Make It lỡ lịch ra mắt gần hai tuần vì chờ duyệt bản dựng.

Vòng lặp duyệt lại khiến mọi thứ tệ hơn: một bản dựng lỗi nhỏ ở khâu thiết lập sẽ quay về cuối hàng chờ và chờ thêm một vòng 12 ngày nữa. Với studio nhỏ, mỗi vòng chờ như vậy là một lần lịch quảng bá, lịch phát sóng của streamer và đà wishlist bị xáo trộn.

Một nửa game mới trên Steam dùng AI: trùng hợp hay nguyên nhân?

Nghi ngờ của các nhà phát triển không phải không có cơ sở số liệu. Một phân tích dữ liệu công khai trên Reddit, dựa trên khoảng 63.600 game phát hành từ tháng 1/2024, cho thấy 49,9% game mới trên Steam trong tháng 10/2026 có khai báo sử dụng AI, so với 26,4% vào tháng 10/2025 và chỉ 1,7% vào tháng 1/2024. Một thống kê độc lập khác đếm được 1.982 trong 3.897 game mới tháng 10 có khai báo AI.

Cần đọc đúng những con số này. Nội dung khai báo do chính nhà phát triển tự điền, và từ tháng 1/2026, ô khai báo chỉ bao gồm nội dung AI mà người chơi nhìn hoặc nghe thấy, không tính công cụ AI dùng trong quá trình phát triển. Con số 49,9% vì vậy phản ánh game có chứa tài sản do AI tạo ra, không đồng nghĩa một nửa số game trên Steam là game AI hoàn toàn.

Quan trọng hơn, Valve chưa từng xác nhận AI là nguyên nhân gây tắc nghẽn. Trong thông báo ngày 3/11, hãng chỉ nhắc tới AI ở khâu kiểm tra nội dung khai báo, và không đưa ra nguyên nhân nào ngoài lượng hồ sơ tăng mạnh và khối lượng bản dựng phải duyệt lại. Tại một sự kiện indie ở Hàn Quốc, khi được hỏi về làn sóng game AI chất lượng thấp, đại diện Valve cho biết hãng vẫn đang tìm cách xử lý, chưa có kế hoạch cấm hẳn game AI trên Steam, đồng thời khuyên nhà phát triển làm game đủ khác biệt để không bị các bản sao AI bắt chước.

Valve siết checklist và bài toán của nhà phát triển nhỏ

Hướng xử lý của Valve lúc này là siết đầu vào thay vì siết đầu ra. Checklist mới, với yêu cầu chạy thử bản dựng và ghi lại 5 phút chơi thực tế, nhằm giúp nhiều game qua duyệt ngay lần đầu và cắt bớt các vòng duyệt lại. Nếu tỉ lệ duyệt lại giảm, hàng chờ sẽ ngắn lại mà không cần Valve tuyển thêm người duyệt.

Với nhà phát triển nhỏ, bài học là phải nộp sớm hơn trước rất nhiều. Khoảng đệm 10–14 ngày từng là đủ giờ không còn an toàn, và một lỗi nhỏ ở khâu thiết lập có thể tốn thêm cả vòng chờ. Các studio nên chạy hết checklist của Valve trước khi gửi, thay vì trông chờ đội duyệt phát hiện lỗi thay mình.

Với người chơi, hệ quả là hai mặt. Steam yêu cầu khai báo AI từ năm 2024, nên người mua có thể tự cân nhắc trước khi xuống tiền. Nhưng càng nhiều game chen chúc trong hàng chờ, việc tìm được một tựa game indie chất lượng càng khó, và những game tốt có nguy cơ bị chìm giữa hàng nghìn bản phát hành mỗi tháng.

Trong lúc các studio nhỏ chờ duyệt, những bom tấn vẫn giữ đúng lịch của mình: GTA 6 ra mắt ngày 19/11 sau khi đã mở tải trước từ 10/11. Thị trường game đang tách làm hai tốc độ: một bên là các hãng lớn với lịch trình được bảo đảm, một bên là các studio nhỏ phải đánh cược cả kế hoạch ra mắt vào một hàng chờ ngày càng dài. Câu hỏi còn lại là liệu checklist mới của Valve có đủ để kéo thời gian chờ về lại mức 3–5 ngày, hay 12 ngày làm việc sẽ trở thành chuẩn mới của Steam.

Nguồn tham khảo: Valve