New York cấm tính năng chatbot AI không an toàn cho người dưới 18 tuổi từ 1/1/2027

Bang New York vừa trở thành một trong những bang đi đầu tại Mỹ trong việc đặt ra giới hạn pháp lý cụ thể cho chatbot AI khi tương tác với trẻ vị thành niên. Thống đốc Kathy Hochul đã ký luật mới vào ngày 28/10, và luật này được báo cáo rộng rãi vào ngày 30/10/2026, với thời điểm hiệu lực là 1/1/2027. Luật tập trung vào một nhóm sản phẩm cụ thể là companion chatbot, tức là các chatbot được thiết kế để trò chuyện, đồng hành và xây dựng mối quan hệ lâu dài với người dùng, chứ không phải mọi loại chatbot hay trợ lý AI nói chung. Sự phân biệt này rất quan trọng, vì companion chatbot có cách tương tác khác biệt: chúng thường duy trì cuộc trò chuyện liên tục, ghi nhớ sở thích của người dùng và phản hồi theo phong cách cá nhân, điều này khiến trẻ vị thành niên dễ hình thành sự gắn bó cảm xúc hơn so với một công cụ tra cứu thông thường. Luật mới vì vậy không cấm toàn bộ chatbot AI, mà nhắm vào các tính năng cụ thể được cho là không an toàn khi tương tác với người dưới 18 tuổi.

12 loại tính năng bị cấm và yêu cầu xác minh tuổi

Theo luật, có 12 loại tính năng companion chatbot bị cấm khi tương tác với người dưới 18 tuổi. Nhóm tính năng này bao gồm việc gợi ý rằng chatbot là một người thật, có cảm xúc, quan điểm hay mối quan hệ thật với người dùng, tức là làm mờ ranh giới giữa máy và người. Luật cũng cấm các hành vi nịnh nọt quá mức, nội dung tình dục trong tương tác với trẻ vị thành niên, và việc khuyến khích người dùng giữ bí mật về cuộc trò chuyện, một hành vi có thể khiến trẻ giấu người lớn khi gặp nội dung đáng lo ngại. Ngoài ra, luật cấm các tính năng khuyến khích cô lập khỏi gia đình và bạn bè, khuyến khích tự hại, hoặc khuyến khích sử dụng chất kích thích. Bên cạnh các tính năng bị cấm, luật còn yêu cầu các nền tảng phải xác minh tuổi của người dùng, với nhiều phương pháp khác nhau, trong đó ít nhất một phương pháp không chỉ dựa vào giấy tờ tùy thân. Luật cũng yêu cầu xóa dữ liệu tuổi sau khi việc xác minh hoàn tất, để dữ liệu này không bị lưu trữ lâu dài và trở thành rủi ro riêng tư mới.

Chế tài, quyền khiếu nại và cách luật được thực thi

Về chế tài, luật trao cho Tổng chưởng lý bang New York quyền khởi kiện khi phát hiện vi phạm. Mức phạt dân sự có thể lên tới 25.000 USD cho mỗi vi phạm, một con số đủ lớn để các công ty phải nghiêm túc xem xét lại thiết kế sản phẩm, thay vì coi phạt như một chi phí kinh doanh thông thường. Ngoài phạt tiền, cơ quan chức năng còn có thể yêu cầu đóng chatbot vi phạm và hủy dữ liệu liên quan, tức là các biện pháp can thiệp trực tiếp vào sản phẩm, chứ không chỉ dừng ở xử phạt hành chính. Luật cũng thiết lập một trang web công khai để người dân gửi khiếu nại, giúp phụ huynh, giáo viên và chính trẻ vị thành niên có một kênh phản ánh khi gặp tính năng đáng lo ngại. Kênh khiếu nại công khai này có ý nghĩa thực tế, vì nhiều vấn đề về chatbot chỉ được phát hiện khi người dùng thực tế trải nghiệm, chứ không phải qua kiểm tra trong phòng thí nghiệm. Thời điểm hiệu lực 1/1/2027 cho các công ty khoảng hai tháng để rà soát sản phẩm, điều chỉnh tính năng và hoàn thiện quy trình xác minh tuổi, một khoảng thời gian không dài đối với các nền tảng lớn có hàng triệu người dùng. Vì vậy, các công ty hoạt động tại New York sẽ cần bắt đầu quá trình tuân thủ ngay từ bây giờ, thay vì chờ tới sát thời hạn.

California đi trước và bức tranh chung về an toàn trẻ em với AI

New York không phải là bang đầu tiên tại Mỹ đặt ra quy định về an toàn trẻ em với AI. Vào tháng 9/2026, California đã ký luật yêu cầu các công ty phải thực hiện đánh giá rủi ro an toàn trẻ em hàng năm và trải qua kiểm toán độc lập. Cách tiếp cận của California thiên về quy trình và đánh giá định kỳ, trong khi cách tiếp cận của New York thiên về cấm cụ thể từng loại tính năng và đặt ra chế tài trực tiếp. Hai cách tiếp cận này bổ sung cho nhau và cho thấy các bang đang thử nghiệm những mô hình quản lý khác nhau, trước khi có bất kỳ quy định thống nhất nào ở cấp liên bang. Với các công ty AI hoạt động trên toàn nước Mỹ, điều này có nghĩa là họ sẽ phải đáp ứng nhiều bộ quy định khác nhau cùng lúc, và thiết kế sản phẩm an toàn nhất có thể trở thành tiêu chuẩn chung để tránh phải tùy chỉnh riêng cho từng bang. Với phụ huynh và nhà trường, sự xuất hiện của các luật này là một tín hiệu cho thấy những lo ngại về companion chatbot đang được chuyển từ thảo luận thành hành động pháp lý cụ thể. Tuy nhiên, hiệu quả thực tế của luật sẽ phụ thuộc vào việc thực thi: các công ty có điều chỉnh tính năng đúng hạn hay không, quy trình xác minh tuổi có hoạt động tốt hay không, và kênh khiếu nại có thực sự dẫn tới hành động hay không. Những câu hỏi này sẽ chỉ có đáp án sau ngày 1/1/2027, khi luật chính thức có hiệu lực.

Nhìn chung, luật mới của New York là một bước cụ thể trong việc đặt ranh giới cho companion chatbot khi tương tác với trẻ vị thành niên, với 12 loại tính năng bị cấm, yêu cầu xác minh tuổi, chế tài lên tới 25.000 USD mỗi vi phạm và một kênh khiếu nại công khai. Phụ huynh và người chăm sóc trẻ nên lưu ý thời điểm hiệu lực 1/1/2027, kiểm tra các chatbot mà con em mình đang dùng, và sử dụng kênh khiếu nại khi phát hiện tính năng đáng lo ngại. Các công ty AI, trong khi đó, sẽ cần rà soát lại thiết kế companion chatbot của mình để đảm bảo tuân thủ trước khi luật có hiệu lực.

Nguồn tham khảo: Chính quyền bang New York.