Databricks biến Genie thành agent AI làm việc suốt ngày đêm

Phần lớn trợ lý AI hiện nay vẫn làm việc theo kiểu hỏi rồi đáp: người dùng gõ câu hỏi, mô hình trả lời, rồi cả hai cùng dừng lại. Genie thế hệ hai, ra mắt ngày 11/11 tại Data + AI Live ở San Francisco, được thiết kế để làm việc cả khi không ai đang nhìn vào màn hình.

Ảnh minh họa AI, không phải ảnh chụp sản phẩm thật.

Genie không còn chờ được hỏi mới làm việc

Genie ra đời tháng 6/2024 với vai trò trợ lý dữ liệu trò chuyện: người dùng hỏi bằng ngôn ngữ thường, Genie viết câu lệnh SQL và trả về bảng cùng biểu đồ. Tới tháng 6/2026, Databricks bổ sung Genie One, nơi làm việc chung cho AI coworker. Thế hệ hai công bố ngày 11/11 đi xa hơn: Genie trở thành agent luôn trực, làm việc tự chủ cho doanh nghiệp.

Theo Databricks, nhân viên giờ đây có thể giao cho Genie một mục tiêu: chạy việc theo lịch hoặc theo sự kiện kích hoạt, giao việc cho các agent con khi cần và chỉ quay lại hỏi người khi có quyết định cần đưa ra. Kết quả được đưa vào hộp thư ưu tiên và email.

Điểm khác biệt lớn nhất nằm ở chữ luôn trực. Thay vì chờ một câu hỏi, Genie tự giám sát công việc đang chạy nền, xử lý nhiều việc cùng lúc và chủ động đề xuất bước tiếp theo. Đây là bước chuyển từ chatbot trả lời sang đồng nghiệp số chịu trách nhiệm cho một phần việc cụ thể.

Tuy nhiên, phần luôn trực này vẫn chưa sẵn sàng cho mọi khách hàng. Databricks cho biết Genie và Genie Ontology đã dùng được rộng rãi, còn Genie Search, Ontology Manager và chế độ luôn trực đang được đưa vào chương trình preview và beta.

Genie Ontology là lớp ngữ cảnh riêng của doanh nghiệp

Một agent chỉ thực sự hữu ích khi nó hiểu doanh nghiệp mình phục vụ, không chỉ hiểu dữ liệu thô. Đó là vai trò của Genie Ontology, lớp ngữ cảnh tự duy trì hiểu biết về cách công ty vận hành và cập nhật liên tục khi doanh nghiệp thay đổi.

Nhờ lớp ngữ cảnh này, Genie không chỉ tra bảng mà còn hiểu định nghĩa kinh doanh và chỉ số phía sau các con số. Khi hỏi về doanh thu quý, Genie biết doanh thu được tính theo định nghĩa nào và dữ liệu lấy từ đâu, thay vì đoán mò từ tên cột trong bảng.

Genie Search mở rộng khả năng này ra hơn 100 nguồn dữ liệu doanh nghiệp, gồm lakehouse và các ứng dụng quen thuộc như Google Drive, Jira và Confluence, cùng Workday, trong khi SharePoint vẫn đang ở giai đoạn beta.

Databricks cũng đưa Genie vào ngay trong các công cụ mà nhân viên đã dùng hằng ngày, qua plugin gốc cho ChatGPT, Claude, Microsoft Copilot Cowork và Grok Bot, với cùng ngữ cảnh đã quản trị và cùng quyền truy cập.

Mọi hành động đều có thể kiểm tra lại

Cho agent tự chạy việc trong doanh nghiệp là quyết định nhạy cảm, vì nó chạm tới dữ liệu nội bộ và quyền hạn. Databricks đặt mọi hoạt động của Genie trong khuôn khổ quản trị sẵn có: Genie chạy trong môi trường Databricks của chính khách hàng, chịu sự quản trị của Unity Catalog và Unity Gateway, và mọi hành động đều có thể kiểm tra lại.

Cụ thể, Unity Gateway ghi lại câu hỏi, câu trả lời, đối tượng được trích dẫn và hành động đã thực hiện. Quản trị viên kiểm soát quyền truy cập và quyết định hành động nào cần phê duyệt trước khi Genie được thực hiện. Một agent tự chủ nhưng vẫn nằm trong hàng rào kiểm soát là điểm Databricks nhấn mạnh để thuyết phục các doanh nghiệp vốn dè dặt với AI tự hành.

Vấn đề an toàn của agent AI không chỉ là lý thuyết. Microsoft Lazarus, nghiên cứu công bố ngày 10/11, cho thấy chỉ cần lập trình lại chưa tới 10 nơ-ron gần như không hoạt động cũng đủ cài cửa hậu vào agent AI mà mọi bài kiểm tra an toàn đều không phát hiện. Trong bối cảnh đó, việc Databricks đặt kiểm toán và phân quyền lên hàng đầu không phải chi tiết phụ, mà là điều kiện để agent luôn trực được chấp nhận trong doanh nghiệp lớn.

Bài kiểm tra 91% cần đọc thận trọng

Để chứng minh Genie hơn các agent đa năng, Databricks công bố bài đánh giá xây dựng cùng Turing: Genie hoàn thành 91% lượt chạy tác vụ, so với 58% của agent biên mạnh hơn trong hai agent đối chứng giấu tên. Databricks dùng chênh lệch này để nói lợi thế của Genie nằm ở ngữ cảnh kinh doanh đã tích lũy, không chỉ ở schema của bảng dữ liệu.

Tuy nhiên, chính Databricks cũng cảnh báo bài kiểm tra này phản ánh một môi trường triển khai đã có sẵn kiến thức kinh doanh tích lũy, và khoảng cách có thể nhỏ hơn ở môi trường mới. Đây là đánh giá của chính hãng, chưa có phòng thí nghiệm độc lập nào công bố kết quả tương tự, nên người đọc nên coi 91% là tuyên bố của nhà cung cấp, chưa phải kết luận độc lập.

Cách đọc đúng là đặt con số vào đúng bối cảnh: Genie mạnh nhất ở nơi doanh nghiệp đã dùng Databricks lâu và đã xây xong lớp ngữ cảnh, còn ở môi trường mới hoàn toàn, lợi thế đó chưa kịp hình thành. Google Gemini Decisions API, ra mắt cùng thời điểm, cũng cho thấy các hãng đang đua nhau đo khả năng ra quyết định của agent bằng những bài kiểm tra riêng.

Một chi tiết thực tế khác: Genie One được miễn phí cho người dùng tới hết ngày 31/1/2027, với cơ chế kiểm soát chi phí chi tiết hơn sẽ công bố trước thời điểm đó. Databricks chưa công bố giá cho chế độ luôn trực, nên doanh nghiệp cần hỏi rõ bảng giá trước khi lên kế hoạch.

Agent luôn trực sẽ thay đổi cách làm việc ra sao

Buổi ra mắt diễn ra trong cuộc trò chuyện trên sân khấu giữa CEO Ali Ghodsi của Databricks và Greg Brockman, chủ tịch OpenAI, tại Data + AI Live ngày 11/11. Databricks đang định vị Genie không chỉ là công cụ phân tích dữ liệu, mà là một coworker AI làm việc cùng con người trong suốt ngày làm việc.

Với người dùng Việt Nam, tác động trực tiếp còn ở phía trước, vì Genie chỉ chạy trong môi trường Databricks. Nhưng xu hướng thì rõ ràng: trợ lý AI đang chuyển từ trả lời câu hỏi sang nhận trách nhiệm cho cả một phần việc, và các doanh nghiệp Việt Nam dùng dữ liệu lớn sẽ sớm phải trả lời câu hỏi giao việc gì cho agent và giám sát ra sao.

Câu hỏi đó, chứ không phải con số 91%, mới là phép thử thật sự của Genie thế hệ hai trong năm tới.

Databricks đã biến Genie từ trợ lý chờ lệnh thành agent luôn trực, tự chạy việc nền và tự tìm người khi cần quyết định. Giá trị thật sẽ chỉ rõ khi Genie rời khỏi chương trình beta và chứng minh được mình trong môi trường làm việc thật, ngày này qua ngày khác.

Nguồn tham khảo: Databricks