Viettel vOCS 4.0 chuyển hơn 100 triệu thuê bao trong 3 tháng, đoạt giải công nghệ châu Á

Viettel vừa hoàn tất một trong những dự án hạ tầng khó nhất của ngành viễn thông: thay hệ thống tính cước ngay trên mạng đang chạy, cho hơn 100 triệu thuê bao, mà không làm gián đoạn dịch vụ. Hệ thống mới có tên vOCS 4.0, do Viettel tự phát triển theo kiến trúc Cloud Native, đã tiếp nhận toàn bộ thuê bao trong nước cùng khoảng 5.000 gói cước từ vOCS 3.0 trong vòng 3 tháng. Đây không phải một bản nâng cấp phần mềm thông thường, bởi hệ thống tính cước quyết định mọi cuộc gọi, tin nhắn, phiên dữ liệu và gói cước được ghi nhận ra sao.

Thành quả này cũng được ghi nhận ở tầm khu vực. Viettel High Tech, đơn vị phát triển vOCS 4.0, đã đoạt giải Best Technology Deployment in Asia tại Telecom Review Excellence Awards 2026, tổ chức tại Dubai. Đây là lần đầu tiên một doanh nghiệp Việt Nam được vinh danh tại giải thưởng này, một dấu mốc cho thấy năng lực làm chủ công nghệ lõi của doanh nghiệp Việt không còn dừng ở quy mô thử nghiệm.

vOCS là gì và vì sao thay nó lại rủi ro

OCS, viết tắt của Online Charging System, là hệ thống tính cước trực tuyến của nhà mạng. Mỗi khi người dùng gọi điện, nhắn tin, dùng dữ liệu, đăng ký gói cước hay nhận ưu đãi, OCS phải xử lý và ghi nhận ngay tại thời điểm phát sinh. Nếu hệ thống này chậm, sai hoặc dừng, hậu quả có thể lan rất nhanh: cước tính sai, dịch vụ bị chặn nhầm, hoặc hàng triệu người dùng cùng gặp lỗi trong giờ cao điểm.

Chính vì rủi ro đó, nhiều nhà mạng vẫn bám vào nền tảng cũ trong nhiều năm, dù chi phí cao và khó thay đổi nhanh. Viettel cho biết đã giảm rủi ro bằng đồng bộ dữ liệu thời gian thực, chạy song song và chuyển đổi theo từng giai đoạn, với khả năng quay lại ngay ở mỗi bước.

Nền tảng vOCS qua các thế hệ hiện phục vụ hơn 220 triệu thuê bao tại Việt Nam và 10 thị trường nước ngoài mà Viettel đầu tư, nên thành công trong nước cũng là bước đệm để mở rộng ra các thị trường khác.

Hơn 300.000 giao dịch mỗi giây và độ trễ dưới 5ms

Về hiệu năng, vOCS 4.0 xử lý hơn 300.000 giao dịch mỗi giây, tương đương hơn 1 tỷ giao dịch mỗi giờ, với độ trễ dưới 5 mili giây. Để hình dung, 5 mili giây nhanh hơn nhiều lần so với một cái chớp mắt, và là mức cần thiết để việc tính cước diễn ra gần như tức thì trong mắt người dùng. Hệ thống hoạt động thống nhất trên các mạng 2G tới 5G và dịch vụ cố định, thay vì phải duy trì nhiều hệ thống rời rạc cho từng loại dịch vụ.

Về chi phí và tốc độ triển khai, so với thế hệ trước, vOCS 4.0 giúp giảm tới 50% chi phí đầu tư phần cứng nhờ dùng chung hạ tầng với mạng lưới, rút ngắn khoảng 30% thời gian triển khai, và tăng gấp 3 lần tốc độ đưa tính năng mới ra thị trường. Gói cước mới có thể được tạo trong vài giờ thay vì vài ngày, một lợi thế thực tế khi nhà mạng cần tung gói cước theo sự kiện, mùa cao điểm hoặc nhu cầu đột biến.

Tuy nhiên, những con số này là năng lực thiết kế và kết quả đo trong điều kiện vận hành của Viettel, không phải cam kết mọi giao dịch luôn đạt đúng mức đó trong mọi thời điểm. Người dùng sẽ cảm nhận kết quả qua trải nghiệm chung: cước hiển thị kịp thời, gói cước đăng ký nhanh, và ít lỗi vặt hơn.

Hành trình tự phát triển từ 2012 tới vOCS 4.0

Viettel bắt đầu tự phát triển hệ thống tính cước từ năm 2012, sau một thời gian dài dùng giải pháp của nhà cung cấp nước ngoài. Tới năm 2017, vOCS 3.0 đã thay thế hệ thống nhập khẩu cho 90 triệu thuê bao trong nước, trước khi mở rộng ra các thị trường châu Á, châu Phi và châu Mỹ. Đây là nền tảng quan trọng, bởi một hệ thống lõi không thể tự nhiên xuất hiện trong một đêm, mà cần nhiều năm vận hành, sửa lỗi và tích lũy kinh nghiệm.

Viettel High Tech khởi động phát triển vOCS 4.0 từ cuối năm 2020 theo kiến trúc Cloud Native. Hai năm sau, nền tảng này phục vụ nhóm thuê bao đầu tiên với quy mô 1 triệu người, và tới năm 2026, kiến trúc đã sẵn sàng mở rộng lên hơn 100 triệu thuê bao. Lộ trình từng bước này cho thấy cách tiếp cận thận trọng: thử ở quy mô nhỏ, chứng minh độ ổn định, rồi mới nhân rộng, thay vì chuyển đổi toàn bộ ngay từ đầu.

Về độ tin cậy, kiến trúc vOCS 4.0 được triển khai đồng thời tại hai trung tâm dữ liệu cách nhau khoảng 2.000 km. Nếu một trung tâm gặp sự cố, trung tâm còn lại sẽ tự động tiếp quản và khôi phục toàn bộ dịch vụ trong chưa đầy 2 phút, theo thông tin từ Viettel.

Người dùng được gì và doanh nghiệp Việt học được gì

Với người dùng Viettel, lợi ích trực tiếp nhất là dịch vụ không bị gián đoạn trong suốt quá trình chuyển đổi, dù hệ thống lõi bên dưới đã được thay mới. Về lâu dài, khả năng tạo gói cước nhanh hơn và đưa tính năng mới ra thị trường nhanh gấp 3 lần có thể mang tới nhiều lựa chọn gói cước linh hoạt hơn, đặc biệt cho nhóm khách hàng trẻ, khách hàng dùng dữ liệu lớn, hoặc doanh nghiệp cần gói cước tùy chỉnh. Tất nhiên, lợi ích này chỉ thành hiện thực khi Viettel thực sự dùng tốc độ mới để làm phong phú thêm sản phẩm, chứ không chỉ dừng ở con số kỹ thuật.

Với ngành công nghệ Việt Nam, vOCS 4.0 là một trường hợp đáng chú ý về làm chủ công nghệ lõi trong lĩnh vực vốn bị một số ít tập đoàn công nghệ toàn cầu chi phối. Bài học nằm ở việc đầu tư dài hơi, bắt đầu từ quy mô nhỏ, và kiên trì qua nhiều thế hệ sản phẩm.

Trước mắt, người dùng không cần làm gì thêm với vOCS 4.0, bởi hệ thống đã vận hành phía sau dịch vụ hằng ngày. Điều đáng theo dõi tiếp theo là Viettel sẽ dùng nền tảng mới này để tung ra những gói cước và dịch vụ nào trong thời gian tới, và liệu mô hình tự phát triển này có tiếp tục mở rộng ra các thị trường nước ngoài hay không. Nếu câu trả lời là có, giải thưởng tại Dubai năm nay có thể chỉ là khởi đầu, chứ chưa phải đích đến.

Nguồn tham khảo: Viettel.