Meta dự kiến bán cổ phiếu tới 95 tỷ USD để tài trợ hạ tầng AI

Meta đang đặt cược lớn chưa từng có vào hạ tầng trí tuệ nhân tạo, và cái giá của cuộc đặt cược đó đang hiện rõ cả trên bảng cân đối kế toán lẫn trong đánh giá của giới xếp hạng tín nhiệm. Ngày 26/10/2026, Meta công bố kế hoạch huy động vốn cổ phần tới 95 tỷ USD để tài trợ việc mở rộng trung tâm dữ liệu và năng lực tính toán phục vụ AI. Chỉ bốn ngày sau, ngày 30/10/2026, S&P Global Ratings chuyển triển vọng của Meta từ ổn định sang tiêu cực, dù vẫn giữ nguyên xếp hạng tín nhiệm AA-. Hai sự kiện nối tiếp nhau tạo thành một bức tranh khá rõ: Meta không thiếu tham vọng, nhưng thị trường bắt đầu đặt câu hỏi nghiêm túc về tốc độ đốt tiền và thời điểm khoản đầu tư khổng lồ này sinh lời.

Kế hoạch 95 tỷ USD của Meta gồm những phần nào

Phần đầu tiên là khoảng 35 tỷ USD cổ phiếu chào bán đồng thời, gồm khoảng 22,5 tỷ USD cổ phiếu phổ thông loại A bán thông qua hợp đồng bán trước, và khoảng 12,5 tỷ USD cổ phiếu ưu đãi chuyển đổi bắt buộc, phát hành dưới dạng 250 triệu chứng chỉ lưu ký, mỗi chứng chỉ tương ứng một phần hai mươi cổ phiếu ưu đãi. Phần thứ hai là chương trình bán cổ phiếu theo giá thị trường, tối đa 60 tỷ USD cổ phiếu phổ thông loại C không có quyền biểu quyết. Tại thời điểm công bố, Meta cho biết chương trình này chưa có thỏa thuận nào được ký kết, cũng không chắc chắn sẽ triển khai hay bán được bao nhiêu. Cộng hai phần lại thành con số 95 tỷ USD mà nhiều bản tin nhắc đến, nhưng chỉ phần 35 tỷ USD đầu tiên là đợt chào bán đã khởi động, còn 60 tỷ USD còn lại vẫn là kế hoạch dự kiến.

Một chi tiết quan trọng khác là thời điểm Meta thực sự nhận được tiền. Meta cho biết công ty không kỳ vọng nhận tiền ngay từ đợt bán cổ phiếu phổ thông loại A, mà chỉ nhận khi các hợp đồng bán trước được quyết toán, dự kiến vào một hoặc nhiều thời điểm trước ngày 19/11/2027. Trong khi đó, cổ phiếu ưu đãi chuyển đổi bắt buộc dự kiến tự động chuyển đổi vào khoảng ngày 15/08/2029, và Meta dự định niêm yết chứng chỉ lưu ký trên Nasdaq với mã METAM. Các hãng chip Nvidia, AMD và Broadcom cũng bày tỏ quan tâm không ràng buộc tới việc mua tổng cộng tối đa 5 tỷ USD cổ phiếu phổ thông, dù đây chưa phải là thỏa thuận mua chắc chắn.

Vì sao S&P chuyển triển vọng Meta sang tiêu cực dù vẫn giữ AA-

Quyết định của S&P ngày 30/10 không phải là hạ bậc tín nhiệm, và sự phân biệt này rất quan trọng đối với người đọc không chuyên về tài chính. Xếp hạng AA- của Meta vẫn được giữ nguyên, cho thấy S&P vẫn đánh giá tập đoàn có hồ sơ tín dụng rất mạnh. Tuy nhiên, triển vọng tiêu cực là tín hiệu cảnh báo rằng xếp hạng có thể bị hạ trong thời gian tới nếu xu hướng hiện tại tiếp diễn, đặc biệt là khi chi tiêu vốn và dòng tiền tự do diễn biến xấu hơn kỳ vọng. Lý do chính mà S&P nêu là sự không chắc chắn đáng kể quanh chi tiêu vốn và dòng tiền tự do từ hoạt động, trong bối cảnh Meta theo đuổi kế hoạch đầu tư AI nhiều năm đầy tham vọng.

Các con số phía sau quyết định này cho thấy áp lực lớn đến mức nào. Meta dự báo chi tiêu vốn năm 2026 trong khoảng 135 tỷ USD đến 145 tỷ USD, sau khi quý 3/2026 ghi nhận thâm hụt dòng tiền tự do 2,12 tỷ USD. S&P dự báo thâm hụt dòng tiền tự do từ hoạt động của Meta lên tới 39 tỷ USD trong năm 2026 và 71 tỷ USD trong năm 2027, đồng thời cho rằng chi tiêu cao có thể khiến dòng tiền tiếp tục âm sau năm 2028, và Meta có thể phải tài trợ hoàn toàn khoản thiếu hụt năm 2028 bằng nợ vay. S&P cũng dự báo chi tiêu vốn của Meta có thể vượt 225 tỷ USD trong năm 2027, tức tăng khoảng 1,6 lần so với mức trung bình khoảng 140 tỷ USD của năm 2026. S&P cũng tính các hợp đồng thuê trung tâm dữ liệu dài hạn như nợ, khiến đòn bẩy có thể vượt ngưỡng 1,0 lần cho xếp hạng AA- sớm nhất vào năm 2027, dù nợ dài hạn báo cáo chỉ là 80,92 tỷ USD tại 30/09/2026.

Người đọc nên theo dõi những mốc nào trong thời gian tới

Phản ứng của Meta trước đánh giá này khá thẳng thắn. Một người phát ngôn của Meta cho biết tập đoàn không đồng tình với nhận định của S&P về khả năng kiếm tiền từ AI, và nhấn mạnh rằng Meta nhìn thấy nhiều cơ hội sản phẩm và kinh doanh đáng kể phía trước, đủ để duy trì hồ sơ tín dụng rất mạnh. Lập luận này không phải không có cơ sở, vì mảng kinh doanh cốt lõi của Meta vẫn sinh ra dòng tiền lớn, với 32,79 tỷ USD dòng tiền từ hoạt động trong quý 3/2026 và 82,45 tỷ USD tiền mặt cùng chứng khoán có thể bán được tại cuối quý. Tuy nhiên, S&P lại cho rằng khả năng kiếm tiền từ AI của Meta hạn chế hơn so với các đối thủ, và chưa rõ khi nào các nguồn doanh thu mới sẽ đóng góp đủ lớn để vượt qua chi phí đang tăng nhanh. Cuộc tranh luận này, về bản chất, là tranh luận về thời gian: Meta tin khoản đầu tư sẽ sinh lời đủ lớn, còn S&P lo ngại thời gian chờ đợi có thể dài hơn và tốn kém hơn dự kiến.

Về phía trước, có ba mốc thời gian đáng chú ý. Thứ nhất là quý 1/2027, thời điểm sớm nhất mà chương trình bán cổ phiếu loại C trị giá tối đa 60 tỷ USD có thể bắt đầu, nếu Meta ký thỏa thuận và cổ phiếu loại C bắt đầu giao dịch. Thứ hai là trước ngày 19/11/2027, hạn quyết toán các hợp đồng bán trước cổ phiếu phổ thông, thời điểm Meta thực sự nhận được tiền từ phần 22,5 tỷ USD. Thứ ba là năm 2027 và 2028, giai đoạn S&P dự báo đòn bẩy vượt ngưỡng 1,0 lần và dòng tiền tự do tiếp tục thâm hụt, cũng là giai đoạn thị trường sẽ kiểm chứng xem doanh thu AI của Meta có bắt kịp chi phí hay không. Ngược lại, nếu chi tiêu tiếp tục tăng mà doanh thu chưa theo kịp, áp lực lên xếp hạng AA- sẽ lớn dần. Bài toán cốt lõi vì vậy vẫn là thời gian: doanh thu AI của Meta có bắt kịp tốc độ chi tiêu hay không, và câu trả lời sẽ lộ rõ qua các báo cáo quý tới.

Nguồn tham khảo: Meta