Google DeepMind tìm ra hai lỗ hổng RSA-1024 bằng AI agent

RSA-1024 từng là chuẩn mã hóa quen thuộc của Internet. Ngày 6/11/2026, Google DeepMind cho biết một AI agent làm việc dưới sự điều hướng của con người đã tìm ra hai điểm yếu trong chuẩn này, sau vài tuần nghiên cứu. Phạm vi ảnh hưởng chỉ gói trong các hệ thống còn dùng khóa 1024-bit.

RSA là thuật toán mã hóa khóa công khai: nhân hai số nguyên tố lớn thì dễ, nhưng tách một số lớn thành hai thừa số nguyên tố ban đầu thì cực khó. Độ khó đó chính là nền tảng an toàn của RSA.

AI agent đã làm gì với RSA-1024?

Nhóm nghiên cứu do Dj Dvijotham và Abhradeep Thakurta dẫn đầu, cùng Nadia Heninger (Đại học California San Diego và Inria) và Emmanuel Thomé (Inria), đã công bố hai bài báo "Modular Roots from a Restricted Oracle" và "Fan Factories". Người công bố là Pushmeet Kohli, Phó chủ tịch Khoa học của Google DeepMind.

AI agent ở đây không tự chạy một mình. Nó làm việc dưới sự điều hướng của con người, trong vài tuần, và kết quả là hai điểm yếu mới của RSA-1024. Cần nói rõ ngay: hai bài báo chưa qua bình duyệt (peer review), và các con số cải thiện lớn đều là ước tính từ tính toán, chưa phải cuộc tấn công trên hệ thống thật.

Hiệu quả đo được cũng đáng chú ý: trên một khóa chuẩn 1024-bit từng được giải trước đây, agent tái hiện kết quả chỉ với 391 CPU core-years, so với 1.380 của nhóm gốc, tức ít hơn khoảng 3,5 lần. Tuy nhiên, đây là phép chạy lại trong môi trường sandbox, không phải một vụ bẻ khóa mới.

Lỗ hổng thứ nhất: giả mạo chữ ký số dễ hơn tưởng

Chữ ký số chứng minh một thông điệp hay một phần mềm thật sự đến từ đúng người gửi và không bị sửa đổi trên đường đi. Nếu giả mạo được chữ ký, kẻ tấn công có thể mạo danh người gửi hoặc phát tán phần mềm độc hại đội lốt bản cập nhật hợp lệ.

Điểm yếu thứ nhất liên quan đến padding, tức lớp đệm thêm vào dữ liệu trước khi ký để ngăn kẻ tấn công lợi dụng cấu trúc toán học của RSA. Khi kẻ tấn công kiểm soát được khoảng một nửa khối dữ liệu được ký trở lên, lớp đệm này gần như không còn bảo vệ được gì, và việc giả mạo chữ ký trở nên khả thi hơn nhiều so với suy nghĩ trước đây.

Với trường hợp khó hơn, khi dấu vân tay số (hash) chỉ dài 32 byte, phương pháp mới được ước tính tốt hơn khoảng 1.600 lần so với phương pháp tốt nhất trước đây — nhưng đây là ước tính lý thuyết, chưa phải kết quả tấn công thực tế.

Lỗ hổng thứ hai: phân tích thừa số hàng loạt rẻ hơn 30 lần

Phân tích thừa số là việc tách một số lớn thành các thừa số nguyên tố của nó. Với RSA, ai tách được thừa số của khóa công khai thì suy ra được khóa riêng, và toàn bộ mã hóa sụp đổ. Trước đây, việc này đắt đỏ tới mức chỉ một số ít khóa RSA-1024 từng bị phá.

Điểm yếu thứ hai là một thuật toán phân tích thừa số hàng loạt (batch factoring) mới, giúp phá nhiều khóa 1024-bit cùng lúc với chi phí trung bình cho mỗi khóa giảm thêm khoảng 30 lần so với phương pháp hàng loạt trước đây. Thay vì phá từng khóa riêng lẻ, kẻ tấn công xử lý cả lô khóa cùng lúc và chia sẻ phần lớn công việc tính toán giữa các khóa, như một "nhà máy" phá khóa.

Con số 30 lần cũng chỉ là ước tính, chưa có "nhà máy" nào được xây dựng. Đây là cảnh báo về chi phí đang giảm, chứ không phải bằng chứng hàng loạt khóa 1024-bit đang bị phá ngay lúc này.

Ai cần lo, ai vẫn an toàn?

• Giả mạo chữ ký số: khi kẻ tấn công kiểm soát khoảng một nửa khối dữ liệu được ký, lớp đệm gần như mất tác dụng; với dấu vân tay số 32 byte, phương pháp mới được ước tính tốt hơn khoảng 1.600 lần (ước tính lý thuyết).

• Phân tích thừa số hàng loạt: chi phí trung bình cho mỗi khóa 1024-bit thêm vào giảm khoảng 30 lần so với phương pháp hàng loạt trước đây (ước tính).

• Chạy lại khóa chuẩn 1024-bit: tái hiện kết quả phá khóa cũ với 391 CPU core-years so với 1.380 của nhóm gốc, ít hơn khoảng 3,5 lần (đo được trong sandbox).

Với người dùng phổ thông, tin quan trọng nhất là: DeepMind khẳng định RSA-2048 trở lên không bị ảnh hưởng. Ngân hàng trực tuyến, ứng dụng nhắn tin và cập nhật phần mềm hiện đại đều dùng khóa 2048-bit trở lên.

Nhóm cần lưu ý là những hệ thống còn kẹt lại với khóa 1024-bit:

• Thiết bị nhúng cũ, như thiết bị mạng, thiết bị công nghiệp hay IoT đời cũ, vốn khó cập nhật và thường bị lãng quên.

• Chuỗi chứng chỉ số cũ còn chứa chứng chỉ dùng khóa 1024-bit, làm giảm độ tin cậy của cả chuỗi.

• Hệ thống nội bộ lâu năm chưa được rà soát lại cấu hình mã hóa.

NIST đã không cho phép dùng RSA-1024 để tạo chữ ký mới từ năm 2013 (chuẩn SP 800-131A). Chuẩn này đã bị coi là không còn đủ an toàn từ hơn một thập kỷ trước, nhưng nó vẫn tồn tại dai dẳng trong các hệ thống cũ. Phát hiện của DeepMind không tạo ra nguy cơ mới trong một đêm, mà nhắc lại một việc đã quá hạn: khóa 1024-bit cần được thay thế.

Cần làm gì ngay với hệ thống còn dùng khóa 1024-bit?

Với quản trị viên và doanh nghiệp còn vận hành hệ thống cũ, đây là lúc hành động:

• Rà soát hệ thống, thiết bị và chứng chỉ để lập danh sách những nơi còn dùng khóa RSA 1024-bit.

• Ưu tiên thay thế khóa 1024-bit trong các hệ thống ký số và chuỗi chứng chỉ.

• Nâng cấp lên RSA-2048 trở lên, hoặc chuyển sang thuật toán hiện đại hơn.

• Thu hồi và thay thế chứng chỉ cũ dùng khóa 1024-bit, thay vì chỉ gia hạn chúng.

• Kiểm tra thiết bị nhúng và IoT đời cũ, lên kế hoạch thay thế hoặc cô lập những thiết bị không thể nâng cấp khóa.

• Theo dõi hai bài báo của DeepMind sau khi qua bình duyệt để cập nhật đánh giá rủi ro.

Với người dùng, thông điệp vẫn đơn giản: dùng phần mềm và dịch vụ hiện đại, cập nhật thường xuyên, và để việc lo lắng về RSA-1024 lại cho những hệ thống cũ cần được thay thế.

Nguồn tham khảo: Google DeepMind